مقدمه
اگر در سال های اخیر نامPDRN (پی دی آر ان) را در محصولات مراقبت از پوست، درمان های زیبایی یا محصولات مراقبت از مو شنیده باشید، احتمالا این سوال برایتان پیش آمده که PDRN دقیقا چیست و چه کاری برای پوست و مو انجام می دهد؟
PDRN ترکیبی است که به دلیل ارتباط با فرایندهای ترمیم و بازسازی بافت مورد توجه قرار گرفته است. این ماده ابتدا بیشتر در حوزه پزشکی و ترمیم بافت مورد بررسی قرار گرفت، اما به تدریج وارد دنیای مراقبت از پوست و مو نیز شد.البته درباره PDRN مطالب زیادی منتشر شده که همه آنها از نظر علمی اعتبار یکسانی ندارند. بعضی محصولات آن را یک ماده جوانساز، ترمیم کننده یا حتی راه حلی برای ریزش مو معرفی می کنند، در حالی که شواهد علمی درباره هر یک از این کاربردها یکسان نیست.
بنابراین بهتر است قبل از اینکه یک محصول حاوی PDRN را انتخاب کنیم، بدانیم این ماده چیست، از کجا به دست می آید، چگونه روی فرایندهای سلولی اثر می گذارد و تحقیقات علمی درباره کاربرد آن برای پوست و مو چه می گویند.
PDRN چیست؟
PDRN مخفف Polydeoxyribonucleotide است که در فارسی می توان آن را «پلی دئوکسی ریبونوکلئوتید» نامید. اگر بخواهیم ساده توضیح دهیم، PDRN مجموعه ای از قطعات DNA با طول های مختلف است. این قطعات DNA پس از استخراج و خالص سازی، برای استفاده در کاربردهای مختلف مورد بررسی قرار گرفته اند.
دلیل اصلی توجه به PDRN، ارتباط آن با فرایندهای ترمیم بافت است. مطالعات مختلف نشان داده اند که این ترکیب می تواند روی برخی مسیرهای سلولی مرتبط با ترمیم، التهاب و فعالیت سلول ها اثر بگذارد.
PDRN از کجا به دست می آید؟
PDRN در شکل رایج خود معمولا از DNA استخراج شده از اسپرم برخی گونه های ماهی سالمون و قزل آلای رنگین کمان تهیه می شود. در فرایند تولید، DNA از سلول ها استخراج و سپس خالص سازی می شود؛ بنابراین منظور از PDRN حاصل از سالمون، وجود گوشت، پروتئین یا عصاره ماهی در محصول نیست، بلکه ماده مورد استفاده DNA خالص سازی شده است.
آیا PDRN فقط از سالمون تهیه می شود؟
سالمون و قزل آلای سالمون از شناخته شده ترین منابع برای تهیه PDRN هستند. با این حال، تحقیقات نشان داده اند که منابع دیگری نیز می توانند برای تهیه PDRN مورد بررسی قرار بگیرند. برای مثال، ماهی خاویاری نیز به عنوان یکی از منابع PDRN بررسی شده و مطالعاتی درباره PDRN به دست آمده از این ماهی منتشر شده است. بنابراین،PDRN لزوما به DNA سالمون محدود نمی شود. البته منبع ماده اولیه تنها یکی از عوامل مهم است و روش استخراج و خالص سازی نیز در ویژگی های ماده نهایی نقش دارد.
به همین دلیل، هنگام بررسی یک محصول حاوی PDRN، بهتر است علاوه بر نام این ترکیب، به منبع ماده اولیه، روش تولید و خالص سازی و شواهد علمی مربوط به همان ماده نیز توجه شود.
PDRN چگونه روی پوست اثر می گذارد؟
یکی از دلایل اصلی توجه پژوهشگران بهPDRN ، تاثیر احتمالی آن بر فرایندهای طبیعی ترمیم بافت است. وقتی پوست دچار آسیب می شود، بدن مجموعه ای از واکنش ها را برای ترمیم آن آغاز می کند. سلول های مختلف فعال می شوند، التهاب تنظیم می شود و فرایند بازسازی بافت شروع می شود. PDRN می تواند گیرنده های سلولی مرتبط با این فرایند را تحت تاثیر قرار دهد و به ایجاد شرایط مناسب تر برای ترمیم بافت کمک کند.
PDRN همچنین می تواند از طریق مسیری، در بازیافت اجزای مورد نیاز برای ساخت DNA نقش داشته باشد. به همین دلیل، اثرات احتمالی PDRN بیشتر در ارتباط با ترمیم و بازسازی بافت مورد توجه قرار گرفته است.
فواید PDRN برای پوست چیست؟
بیشتر تحقیقات درباره PDRN به نقش آن در ترمیم بافت و بهبود فرایندهای سلولی مربوط می شود. در مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، PDRN با فرایندهایی مانند فعالیت فیبروبلاست ها، تشکیل عروق جدید و تنظیم التهاب ارتباط داشته است. برخی مطالعات انسانی نیز نتایج امیدوار کننده ای در زمینه ترمیم بافت و بهبود شرایط پوست گزارش کرده اند.
به همین دلیل، PDRN در حوزه مراقبت از پوست بیشتر با این موارد مطرح می شود:
- حمایت از فرایند ترمیم پوست
- کمک به بازسازی بافت
- کمک به تنظیم برخی فرایندهای التهابی
- حمایت از فعالیت سلول های مرتبط با ترمیم پوست
- بهبود برخی ویژگی های ظاهری پوست در شرایط خاص
آیا PDRN واقعا باعث جوانسازی پوست می شود؟
یکی از مهم ترین دلایلی که PDRN در حوزه زیبایی مورد توجه قرار گرفته، همین ارتباط آن با ترمیم و بازسازی پوست است. با افزایش سن، سرعت برخی فرایندهای بازسازی پوست کاهش پیدا می کند. در کنار آن، عواملی مانند نور خورشید، آلودگی هوا، التهاب و آسیب های محیطی نیز می توانند به مرور کیفیت پوست را تحت تاثیر قرار دهند. از آنجا که PDRN در مطالعات مختلف با فعالیت سلولی و فرایندهای ترمیمی ارتباط داشته است، پژوهشگران تاثیر آن را در زمینه بهبود کیفیت پوست نیز بررسی کرده اند. برخی مطالعات انسانی نتایج امیدوار کننده ای در زمینه شاخص هایی مانند کیفیت پوست، بافت و ظاهر برخی انواع اسکار گزارش کرده اند.
با این حال، عبارت جوانسازی می تواند طیف وسیعی از ادعاها را شامل شود و شواهد موجود برای همه آنها یکسان نیست. برای مثال، بهبود کیفیت یا ظاهر پوست را نمی توان لزوما معادل کاهش تمام نشانه های پیری پوست دانست.
موضوع مهم دیگر، تفاوت روش مصرف است. نتایجی که در یک مطالعه پزشکی با روش تزریقی به دست آمده اند، لزوما همان نتیجه ای را ندارند که از استفاده یک کرم یا سرم موضعی انتظار می رود. بنابراین بهتر است درباره PDRN با دیدی واقع بینانه صحبت کنیم: این ماده پتانسیل حمایت از فرایندهای ترمیمی پوست را دارد، اما میزان اثر آن به نوع محصول و روش استفاده بستگی دارد.
تفاوت PDRN و PN چیست؟
اگر درباره PDRN جستجو کنید، احتمالا با نام PN یا Polynucleotide نیز مواجه می شوید. این دو ترکیب به یک خانواده نزدیک هستند و هر دو از زنجیره های DNA تشکیل شده اند، اما از نظر طول زنجیره و ویژگی های مولکولی با یکدیگر تفاوت دارند. در بازار محصولات زیبایی، گاهی PDRN و PN به جای یکدیگر استفاده می شوند و همین موضوع ممکن است باعث سردرگمی مصرف کننده شود. به همین دلیل، فقط دیدن عبارت PDRN یا PN روی بسته بندی برای مقایسه دو محصول کافی نیست. نوع ماده، غلظت، فرمولاسیون و روش مصرف نیز باید در نظر گرفته شود.
PDRN برای مو و پوست سر چه کاربردی دارد؟
PDRN فقط در زمینه پوست صورت مورد توجه قرار نگرفته است. در سال های اخیر، کاربرد احتمالی آن برای پوست سر و مو نیز مورد بررسی قرار گرفته است. دلیل این موضوع تا حدی به ویژگی های ترمیمی PDRN برمی گردد. پوست سر نیز مانند سایر قسمت های پوست دارای سلول ها، عروق خونی و فرایندهای ترمیمی است. پژوهشگران بررسی کرده اند که آیا تاثیر PDRN بر محیط سلولی و فرایندهای ترمیمی می تواند در پوست سر نیز مفید باشد.
برخی مطالعات انسانی، استفاده از PDRN را در شرایط مرتبط با ریزش مو بررسی کرده اند و نتایج اولیه امیدوار کننده ای گزارش شده است. با این حال، تعداد این تحقیقات هنوز محدود است و نمی توان بر اساس آنها PDRN را یک درمان قطعی برای ریزش مو معرفی کرد.
آیا PDRN برای همه افراد مناسب است؟
PDRN به تنهایی تعیین نمی کند که یک محصول برای همه افراد مناسب باشد.
محصولات حاوی PDRN می توانند از نظر غلظت، ترکیبات همراه و نوع فرمولاسیون با یکدیگر تفاوت داشته باشند. به همین دلیل بهتر است هنگام انتخاب محصول، ترکیبات کامل آن و دستور مصرف را بررسی کنید. اگر پوست بسیار حساس دارید یا سابقه واکنش به محصولات پوستی داشته اید، بهتر است پیش از استفاده گسترده، محصول را طبق دستور سازنده روی قسمت کوچکی از پوست امتحان کنید.
نتیجه گیری
PDRN ترکیبی متشکل از قطعات DNA است که به دلیل ارتباط با فرایندهای ترمیم و بازسازی بافت مورد توجه قرار گرفته است. در شکل رایج، PDRN می تواند از DNA استخراج شده از اسپرم برخی گونه های سالمون و قزل آلای رنگین کمان تهیه شود و پس از استخراج و خالص سازی، در کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
تحقیقات نشان داده اند که PDRN می تواند روی برخی مسیرهای سلولی مرتبط با ترمیم بافت، فعالیت سلولی و تنظیم التهاب تاثیر داشته باشد. به همین دلیل، بیشترین توجه علمی به کاربردهای ترمیمی آن در پوست مربوط بوده است.
در زمینه مو و پوست سر نیز تحقیقات اولیه وجود دارد و نتایج برخی مطالعات امیدوار کننده است، اما شواهد هنوز محدودتر هستند. بنابراین نمی توان PDRN را درمان قطعی ریزش مو یا ماده ای دانست که در تمام محصولات مراقبت از مو باعث رشد مو می شود.
سوالات متداول
– آیا PDRN همان کلاژن است؟
خیر PDRN از قطعات DNA تشکیل شده، در حالی که کلاژن یک پروتئین ساختاری است و عملکرد متفاوتی دارد.
– آیا PDRN می تواند لک را از بین ببرد؟
PDRN یک ماده ضدلک اختصاصی محسوب نمی شود. مطالعات درباره PDRN بیشتر بر نقش آن در فرایندهای ترمیمی و بازسازی بافت تمرکز داشته اند. بنابراین، نمی توان PDRN را به عنوان یک درمان مستقیم برای لک های پوستی در نظر گرفت.
– آیا PDRN می تواند جایگزین درمان ریزش مو شود؟
خیر. شواهد موجود برای جایگزین کردن PDRN به جای درمان های تخصصی ریزش مو کافی نیست.
منابع
